share

Bọ trĩ hoa (Frankliniella Occidentalis) là loài gây hại nghiêm trọng thường thấy trong nhà kính, vườn ươm và cảnh quan. Chúng phát triển mạnh trong điều kiện ấm áp, khô ráo và ăn nhiều loại cây khác nhau bằng cách dùng miệng nhọn hút dịch trong tế báo cây. Việc hút dịch của chúng cũng truyền bệnh khi chúng hút và bay từ cây này sang cây khác.

Vòng đời:

Bọ trĩ trưởng thành là loài côn trùng nhỏ, có cánh, mảnh, màu sắc đa dạng từ vàng nhạt đến nâu sẫm. Chúng có tỷ lệ sinh sản cao và phát triển qua sáu giai đoạn:

Trứng à Hai giai đoạn ấu trùng à Tiền nhộng à Nhộng à Côn trùng trưởng thành.

Đầu tiên, những quả trứng nhỏ hình bầu dục được nhét vào lá, cánh hoa và thân cây. Sau đó, hai giai đoạn ấu trùng đầu tiên ăn mô thực vật trước khi hóa nhộng dưới đất. Ấu trùng và con trưởng thành dùng miệng chích hút xuyên qua bề mặt lá và ăn nhựa cây.

Gây hại:

Bọ trĩ gây hại lá và cánh hoa, tạo ra các mảng màu trắng hoặc xám bạc trên lá và cánh hoa. Khi mật độ bọ trĩ tăng lên và gây hại nghiêm trọng, các mảng này sẽ hợp nhất lại thành vùng nâu lớn. Việc mất diệp lục làm giảm sức sống của cây và tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng có thể khiến lá bị teo tóp. Thông thường, nụ không nở hoặc nở một phần, cánh hoa bị hư hại và xấu. Bọ trĩ cũng có thể mang một số loại virus từ cây bị nhiễm bệnh sang cây khỏe mạnh, do đó việc kiểm soát chúng là vô cùng quan trọng.

Kiểm tra hoa là cách nhanh nhất để phát hiện sự hiện diện của rệp. Đặt một tờ giấy trắng bên dưới bông hoa bị nhiễm bệnh. Lắc nhẹ bông hoa để rệp rơi ra khỏi tờ giấy trắng. Sự xuất hiện của các đốm phân đen trên cây cũng cho thấy sự xâm nhập của rệp.

Kiểm soát:

Khi cây bị stress (suy yếu, thiếu dinh dưỡng, hạn, úng, sâu bệnh khác…) dễ bị bọ trĩ tấn công, nên điều quan trọng là phải bắt đầu từ những cây khỏe mạnh. Sau đó, duy trì sự khỏe mạnh của cây trồng bằng cách trồng với khoảng cách hợp lý, giữ môi trường canh tác sạch sẽ, và ưu tiên tưới nhỏ giọt thay vì tưới phun mưa.

Các loại màng phủ phản quang, như màng nhôm hoặc màng màu bạc, có thể xua đuổi bọ trĩ bằng cách gây rối loạn định hướng và làm chúng khó xác định cây ký chủ thích hợp.

Ngoài ra, cần giảm nơi trú đông của bọ trĩ bằng cách loại bỏ cây trồng cũ và cỏ dại. Bọ trĩ thường ẩn nấp và sinh sản trong tàn dư thực vật, nên việc loại bỏ các nguồn này sẽ giúp phá vỡ vòng đời của chúng.

Thiên địch (biological pests)

Thiên địch là các loại côn trùng hoặc nhện nhỏ sống ký sinh, có khả năng ăn bọ trĩ. Chúng có thể được mua từ nhiều công ty nông nghiệp và thường được đóng trong các túi nhỏ (sachet) treo trực tiếp trên cây.

Amblyseius cucumeris hoặc Amblyseius swirskii là những loài nhện ăn mồi thường dùng để kiểm soát bọ trĩ. Ngoài ra, tuyến trùng có ích (beneficial nematodes) có thể tiêu diệt bọ trĩ ở giai đoạn nhộng. Tuyến trùng này thường được pha với nước tưới rồi tưới vào đất quanh rễ cây.

Một số nấm gây bệnh (fungal pathogens), chẳng hạn như Beauveria bassiana, cũng có thể tiêu diệt bọ trĩ và nhiều loại sâu hại khác. Các loại nấm này tồn tại tự nhiên trong hầu hết các loại đất trên thế giới và không gây hại cho côn trùng thụ phấn.

Cần tránh sử dụng thuốc trừ sâu hóa học, vì việc phá vỡ cân bằng thiên địch do thuốc thường chính là nguyên nhân làm bọ trĩ bùng phát mạnh hơn.

Không có một biện pháp duy nhất để trị bọ trĩ. Tuy nhiên, nếu bắt đầu từ cây khỏe mạnh, duy trì vệ sinh và tưới tiêu hợp lý, kết hợp nhanh chóng nhiều biện pháp sinh học và nấm đối kháng, thì có thể làm giảm đáng kể quần thể bọ trĩ.